Theo Luật Chuyển đổi số 2025, doanh nghiệp mỹ phẩm bán hàng trực tuyến cần tuân thủ những gì?

Ảnh da mặt và thông tin về tình trạng da là dữ liệu nhạy cảm. Bài viết bàn về ranh giới của tư vấn tự động và quảng cáo trung thực.

Doanh nghiệp mỹ phẩm bán trực tuyến ngày càng dùng công nghệ để tư vấn: khách chụp ảnh da mặt, ứng dụng phân tích và gợi ý sản phẩm; hoặc khách khai tình trạng da, dị ứng, vấn đề đang gặp. Đây là dữ liệu liên quan tới sức khỏe và ngoại hình — hai thứ nhạy cảm với hầu hết mọi người.

Lưu ý trước: kinh doanh mỹ phẩm chịu điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành về quản lý mỹ phẩm và về quảng cáo. Bài viết bàn về khía cạnh dữ liệu và nền tảng số.

Ảnh da mặt — mức nhạy cảm cần nhận rõ

Ảnh chụp cận mặt vừa là dữ liệu sinh trắc tiềm năng vừa chứa thông tin về tình trạng da. Nhiều người rất ngại chia sẻ hình ảnh da mặt khi đang có vấn đề.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Chín nguyên tắc:

• Xử lý ngay trên thiết bị khi có thể, không gửi ảnh lên máy chủ;
• Nếu phải gửi, xóa ngay sau khi phân tích xong;
• Không lưu ảnh để huấn luyện mô hình khi chưa có sự đồng ý riêng, rõ ràng;
• Không dùng nhận diện khuôn mặt để liên kết khách hàng giữa các kênh;
• Mã hóa ảnh khi truyền và khi lưu;
• Phân quyền hẹp — tư vấn viên chỉ xem ảnh khách mình đang hỗ trợ;
• Không lưu ảnh khách trên thiết bị cá nhân của nhân viên;
• Không dùng ảnh trước — sau cho quảng cáo khi chưa có đồng ý riêng;
• Cho phép xóa toàn bộ ảnh đã gửi.

Điểm thứ nhất là thiết kế tốt nhất về mặt bảo vệ: nếu ảnh không bao giờ rời khỏi điện thoại của khách, rủi ro rò rỉ gần như bằng không.

Điểm thứ ba là ranh giới quan trọng: kho ảnh da mặt của hàng chục nghìn người là tài nguyên rất giá trị để huấn luyện mô hình, và việc sử dụng nó cần sự đồng ý thực sự, không phải một dòng trong điều khoản.

Điểm thứ tám là vi phạm phổ biến trong ngành: ảnh khách gửi để được tư vấn xuất hiện trên trang quảng cáo của nhãn hàng.

Tư vấn tự động — ranh giới với tư vấn y tế

Đây là ranh giới cần rất rõ. Sáu nguyên tắc:

• Không chẩn đoán bệnh da liễu — ứng dụng gợi ý sản phẩm chăm sóc, không thay bác sĩ;
• Ghi rõ đây là gợi ý tham khảo;
• Khuyến nghị đi khám khi có dấu hiệu bất thường;
• Không hứa hẹn kết quả điều trị;
• Không dùng ngôn ngữ y khoa gây hiểu nhầm về công dụng;
• Cảnh báo về dị ứng, khuyến nghị thử trên vùng nhỏ.

Điểm thứ ba là trách nhiệm quan trọng: một số tổn thương da cần được bác sĩ xem, và một ứng dụng gợi ý dùng kem dưỡng cho tình trạng đó có thể khiến người dùng chậm trễ đi khám.

Quảng cáo trung thực

Khoản 5 Điều 41 Luật 148/2025/QH15 quy định người dùng không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số.

Bảy nguyên tắc:

• Không chỉnh sửa ảnh làm sai lệch kết quả thực tế;
• Ghi rõ khi ảnh đã qua chỉnh sửa hoặc dùng bộ lọc;
• Không tạo đánh giá giả;
• Ghi rõ nội dung được tài trợ khi hợp tác với người có ảnh hưởng;
• Không dùng đếm ngược, số lượng còn lại giả để tạo áp lực;
• Giá hiển thị đầy đủ, không phát sinh khi thanh toán;
• Không tự động gia hạn gói định kỳ mà không thông báo trước.

Điểm thứ nhất và thứ hai đặc biệt quan trọng trong ngành mỹ phẩm, nơi hình ảnh là công cụ bán hàng chính và người tiêu dùng ra quyết định dựa trên những gì họ nhìn thấy.

Dữ liệu mua hàng và tiếp thị

Khoản 3 Điều 5 Luật 148/2025/QH15 nghiêm cấm thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ liệu số trái quy định của pháp luật.

Sáu nguyên tắc: tách bạch sự đồng ý nhận quảng cáo khỏi việc mua hàng; không bán dữ liệu khách; thận trọng khi chia sẻ với nền tảng quảng cáo — dữ liệu về tình trạng da là dữ liệu nhạy cảm; hủy đăng ký dễ dàng; không gửi tin nhắn tiết lộ vấn đề da của khách; và không nhắm quảng cáo dựa trên tình trạng sức khỏe suy ra từ lịch sử mua.

Điểm thứ năm là chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa: tin nhắn nhắc mua lại sản phẩm trị mụn hiển thị trên màn hình khóa là tiết lộ thông tin cá nhân.

Nội dung do khách hàng tạo

Điều 15 Luật 116/2025/QH15 liệt kê các hành vi xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.

Năm nguyên tắc: xin phép riêng khi dùng ảnh, đánh giá của khách cho quảng cáo; cho phép đánh giá ẩn danh; không xóa đánh giá tiêu cực trung thực; kiểm duyệt nội dung xúc phạm; và cơ chế gỡ nội dung khi khách yêu cầu.

Bán hàng qua nhiều kênh

Nhiều nhãn hàng bán qua sàn thương mại, mạng xã hội, đại lý. Năm nguyên tắc: rõ ràng ai là chủ quản dữ liệu ở mỗi kênh; không gộp dữ liệu từ các kênh khi chưa có cơ sở; ràng buộc đại lý về bảo mật dữ liệu khách; không yêu cầu đại lý nộp danh sách khách hàng cá nhân của họ; và kiểm soát việc đại lý dùng hình ảnh, nội dung quảng cáo.

An ninh hệ thống

Sáu biện pháp: bảo vệ tài khoản khách bằng xác thực phù hợp; không lưu thông tin thẻ; mã hóa dữ liệu; kiểm soát chức năng xuất danh sách khách; thu hồi quyền khi nhân sự nghỉ; và quy trình xử lý sự cố lộ dữ liệu, gồm cả thông báo cho khách bị ảnh hưởng.

Danh sách kiểm tra

• Ảnh da mặt có được xử lý trên thiết bị hay gửi lên máy chủ?
• Có lưu ảnh khách để huấn luyện mô hình không? Có xin phép riêng không?
• Có dùng ảnh trước — sau quảng cáo khi chưa xin phép không?
• Ứng dụng có chẩn đoán bệnh da liễu không?
• Ảnh quảng cáo đã chỉnh sửa có được ghi rõ không?
• Có chia sẻ dữ liệu tình trạng da với nền tảng quảng cáo không?
• Tin nhắn tiếp thị có tiết lộ vấn đề da của khách không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Khu công nghệ số tập trung có ưu đãi gì cho doanh nghiệp?
• Thử nghiệm có kiểm soát AI mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?
• Cụm liên kết trí tuệ nhân tạo là gì và tham gia được lợi gì?

Căn cứ pháp lý

• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 116/2025/QH15 Điều 15
• Luật 148/2025/QH15 Điều 41
• Luật 148/2025/QH15 Điều 5

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.