Theo Luật Chuyển đổi số 2025, nền tảng tuyển dụng lao động phổ thông cần tuân thủ những gì?

Người tìm việc phổ thông là nhóm dễ bị tổn thương nhất trên các nền tảng tuyển dụng. Bài viết chỉ ra trách nhiệm kiểm soát tin lừa đảo.

Nền tảng tuyển dụng lao động phổ thông phục vụ nhóm người dùng dễ bị tổn thương nhất: người cần việc gấp, ít kinh nghiệm với môi trường mạng, khó nhận diện dấu hiệu lừa đảo, và chịu hậu quả nặng nề nếu bị lừa. Điều này đặt ra trách nhiệm cao hơn cho nền tảng so với các nền tảng tuyển dụng thông thường.

Kiểm soát tin tuyển dụng lừa đảo

Đây là trách nhiệm quan trọng nhất. Các thủ đoạn phổ biến: yêu cầu nộp phí trước; giữ giấy tờ tùy thân; mời làm việc lương cao bất thường; tuyển đi làm ở nước ngoài không phép; và lôi kéo vào hoạt động lừa đảo.

Mười biện pháp:

• Xác minh danh tính nhà tuyển dụng trước khi cho đăng tin;
• Đối chiếu với đăng ký doanh nghiệp;
• Xác minh kỹ hơn với tin tuyển số lượng lớn, lương cao bất thường;
• Chặn tin yêu cầu nộp phí — đây là dấu hiệu rõ nhất;
• Chặn tin yêu cầu giữ giấy tờ gốc;
• Cảnh báo hiển thị rõ cho người tìm việc về các dấu hiệu lừa đảo;
• Cơ chế báo cáo dễ dùng, xử lý nhanh;
• Gỡ tin và khóa tài khoản khi có dấu hiệu rõ ràng;
• Không cho đăng lại tin đã bị gỡ;
• Phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu tội phạm.

Điểm thứ tư và thứ năm là hai quy tắc đơn giản mà nền tảng có thể thực thi bằng kỹ thuật và ngăn được phần lớn thiệt hại: tuyển dụng hợp pháp không yêu cầu người lao động nộp tiền trước và không giữ giấy tờ gốc.

Điểm thứ sáu cần được thiết kế để thực sự đến với người dùng: một dòng chữ nhỏ trong điều khoản không có tác dụng; cảnh báo hiển thị ngay khi ứng tuyển mới có ý nghĩa.

Dữ liệu người tìm việc

Hồ sơ xin việc chứa thông tin đầy đủ: danh tính, giấy tờ, địa chỉ, hoàn cảnh gia đình, sức khỏe, ảnh chân dung.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Chín nguyên tắc:

• Không bắt tải giấy tờ tùy thân lên nền tảng khi chưa cần;
• Nhà tuyển dụng chỉ thấy hồ sơ của người đã ứng tuyển vào tin của họ;
• Không bán quyền truy cập toàn bộ kho hồ sơ;
• Che số điện thoại tới khi ứng viên đồng ý kết nối;
• Giới hạn số lần nhà tuyển dụng xem thông tin liên hệ;
• Chống bóc tách dữ liệu hàng loạt;
• Ghi nhật ký truy cập hồ sơ;
• Cho phép ẩn hồ sơ với nhà tuyển dụng cụ thể;
• Xóa tài khoản và dữ liệu dễ dàng.

Điểm thứ ba là mô hình kinh doanh cần được nhìn nhận lại: bán gói cho phép nhà tuyển dụng tải hàng nghìn hồ sơ là chia sẻ dữ liệu cá nhân vượt xa mục đích mà người tìm việc đã đồng ý.

Điểm thứ tám có ý nghĩa thực tế: người đang đi làm tìm việc mới không muốn công ty hiện tại thấy hồ sơ của mình.

Minh bạch về phí

Khoản 5 Điều 41 Luật 148/2025/QH15 quy định người dùng không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số.

Sáu nguyên tắc: người tìm việc không phải trả phí để ứng tuyển; nếu có dịch vụ trả phí thì hoàn toàn tự nguyện và không ảnh hưởng tới cơ hội cơ bản; công bố rõ mọi khoản phí; không tự động gia hạn gói; hoàn tiền rõ ràng; và không tạo cảm giác phải trả tiền mới được xem xét.

Điểm thứ hai là ranh giới quan trọng: nếu hồ sơ không trả phí bị đẩy xuống cuối và thực tế không ai xem, thì đó là thu phí trá hình đối với người đang cần việc nhất.

Không mua bán dữ liệu

Khoản 3 Điều 5 Luật 148/2025/QH15 nghiêm cấm thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ liệu số trái quy định của pháp luật.

Năm tình huống: bán danh sách người tìm việc cho công ty tài chính — nhóm này là mục tiêu của cho vay lãi cao; chia sẻ cho đơn vị bán bảo hiểm, khóa học; cung cấp cho môi giới lao động không phép; nhân viên bán dữ liệu ra ngoài; và dùng dữ liệu để nhắm quảng cáo ngoài nền tảng.

Tình huống thứ nhất đặc biệt đáng lo: người vừa mất việc, đang tìm việc gấp là đối tượng dễ chấp nhận khoản vay bất lợi nhất.

Bảo vệ khỏi quấy rối

Điều 15 Luật 116/2025/QH15 liệt kê các hành vi xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.

Sáu biện pháp: kênh báo cáo quấy rối; xử lý nhanh, khóa tài khoản vi phạm; không hiển thị thông tin cá nhân quá mức cần thiết; cảnh báo về các hình thức lừa đảo qua tin nhắn riêng; hỗ trợ khi người dùng bị lừa; và không yêu cầu ảnh chân dung cho các công việc không liên quan tới ngoại hình.

Điểm cuối đáng lưu ý: yêu cầu ảnh chân dung, thông tin chiều cao cân nặng cho công việc không liên quan tạo điều kiện cho phân biệt đối xử và cho các mục đích không lành mạnh.

Hỗ trợ người ít quen công nghệ

Sáu biện pháp: giao diện đơn giản, ngôn ngữ dễ hiểu; không bắt buộc thao tác phức tạp; hỗ trợ qua điện thoại; không yêu cầu thư điện tử nếu người dùng không có; hướng dẫn bằng hình ảnh; và kênh nhận hỗ trợ trực tiếp.

Tin tuyển dụng đi làm việc ở nước ngoài

Đây là nhóm rủi ro cao nhất và cần kiểm soát riêng. Bảy nguyên tắc:

• Chỉ cho đăng khi đơn vị có giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài;
• Đối chiếu giấy phép với danh sách công bố của cơ quan quản lý;
• Chặn tin cá nhân tự đứng ra tuyển đi nước ngoài;
• Cảnh báo đậm về các dấu hiệu của tuyển dụng trá hình;
• Chặn tin hứa hẹn mức lương phi thực tế, không cần bằng cấp, đi ngay;
• Hiển thị thông tin về kênh khiếu nại chính thức;
• Báo cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu mua bán người.

Điểm thứ ba và thứ năm là hai quy tắc có thể cứu người: phần lớn vụ việc nghiêm trọng bắt đầu từ một lời mời việc nhẹ lương cao ở nước ngoài, đăng bởi một tài khoản cá nhân.

Trách nhiệm khi có vụ việc

Sáu việc nền tảng nên làm:

• Tiếp nhận nghiêm túc phản ánh của người bị hại;
• Lưu chứng cứ tin đăng, tài khoản, lịch sử trao đổi;
• Cung cấp cho cơ quan chức năng theo đúng trình tự;
• Cảnh báo người dùng khác khi phát hiện thủ đoạn mới;
• Không né tránh bằng lý do chỉ là nơi đăng tin;
• Rà soát lại quy trình sau mỗi vụ việc để bịt lỗ hổng.

Điểm thứ năm là vấn đề về thái độ: nền tảng thu phí từ nhà tuyển dụng và tổ chức việc kết nối thì không thể coi mình hoàn toàn đứng ngoài khi việc kết nối đó gây thiệt hại.

Danh sách kiểm tra

• Có xác minh danh tính nhà tuyển dụng không?
• Có chặn tin yêu cầu nộp phí, giữ giấy tờ không?
• Cảnh báo lừa đảo có hiển thị ngay khi ứng tuyển không?
• Có bán gói truy cập toàn bộ kho hồ sơ không?
• Ứng viên có ẩn hồ sơ với nhà tuyển dụng cụ thể được không?
• Hồ sơ không trả phí có thực tế được xem không?
• Có chia sẻ danh sách cho công ty tài chính không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Đơn vị tổ chức thi tuyển dùng giám sát tự động cần bảo đảm gì?
• Bộ phận bảo vệ dữ liệu cá nhân làm những việc gì?
• Không tuyển thì có phải xóa hồ sơ ứng viên không?

Căn cứ pháp lý

• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 148/2025/QH15 Điều 41
• Luật 116/2025/QH15 Điều 15
• Luật 148/2025/QH15 Điều 5

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.