Theo Luật Chuyển đổi số 2025, đơn vị tổ chức tour mạo hiểm quản lý dữ liệu an toàn thế nào?

Tour leo núi, lặn biển, vượt thác đòi hỏi thông tin sức khỏe và định vị liên tục. Bài viết cân bằng giữa an toàn và quyền riêng tư.

Tour leo núi, lặn biển, chèo thuyền vượt thác, khám phá hang động — nhóm du lịch mạo hiểm có đặc thù: rủi ro tính mạng là thật, và việc thu thập dữ liệu sức khỏe cùng theo dõi vị trí là yêu cầu an toàn chứ không phải tùy chọn.

Lưu ý trước: hoạt động du lịch mạo hiểm chịu điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành về du lịch, trong đó có quy định về điều kiện kinh doanh và bảo đảm an toàn. Bài viết bàn về khía cạnh dữ liệu.

Dữ liệu sức khỏe — cần thật nhưng phải bảo vệ

Khác với các dịch vụ khác, ở đây việc thu thập thông tin sức khỏe có lý do rất rõ: bệnh tim mạch, huyết áp, hen suyễn, dị ứng, đang mang thai đều ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn của khách trong hoạt động mạo hiểm.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Bảy biện pháp:

• Thu thập đúng những gì liên quan tới an toàn của hoạt động cụ thể — tour lặn cần biết về tai, xoang, tim mạch; tour đi bộ đường dài cần biết về khớp, hô hấp;
• Tách riêng khỏi hồ sơ đặt tour;
• Chỉ hướng dẫn viên và đội y tế xem được;
• Không hiển thị trong danh sách chung của đoàn;
• Không thảo luận trước mặt khách khác;
• Bản in mang theo được bảo quản kín, thu hồi sau tour;
• Xóa sau tour và hết thời hạn khiếu nại.

Điểm thứ năm là vấn đề tế nhị thực tế: hướng dẫn viên nhắc khách về bệnh của họ trước cả nhóm khiến người đó khó xử.

Định vị trong hành trình

Thiết bị định vị và liên lạc vệ tinh là yêu cầu an toàn với tour ở vùng không sóng. Đây là trường hợp việc theo dõi vị trí liên tục có lý do chính đáng rõ ràng.

Bốn nguyên tắc:

• Nói rõ với khách trước tour về việc theo dõi vị trí, mục đích và thời gian;
• Chỉ trong thời gian tour — thiết bị ngừng hoạt động sau khi kết thúc;
• Dữ liệu chỉ dùng cho an toàn và cứu hộ;
• Xóa sau tour.

Điểm thứ ba loại trừ việc dùng dữ liệu hành trình cho mục đích tiếp thị hoặc phân tích hành vi khách.

Người liên hệ khẩn cấp

Đây là dữ liệu của bên thứ ba — người thân của khách, không có quan hệ với đơn vị tổ chức. Ba nguyên tắc:

• Chỉ dùng khi khẩn cấp;
• Không đưa vào danh sách tiếp thị;
• Xóa sau tour.

Cam kết rủi ro và minh bạch

Khoản 5 Điều 41 Luật 148/2025/QH15 quy định người dùng được lựa chọn sử dụng hoặc ngừng sử dụng sản phẩm, dịch vụ số trên cơ sở được cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng, chính xác, minh bạch, kịp thời về điều khoản, điều kiện sử dụng; không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số.

Với du lịch mạo hiểm, nguyên tắc thông tin phải chính xác có ý nghĩa sống còn. Sáu nội dung phải rõ trước khi khách đặt:

• Mức độ khó thực tế, không giảm nhẹ để bán được tour;
• Rủi ro cụ thể của hoạt động;
• Yêu cầu về thể lực và sức khỏe;
• Trang thiết bị đơn vị cung cấp và khách tự chuẩn bị;
• Năng lực cứu hộ — mất bao lâu để tiếp cận nếu có sự cố;
• Bảo hiểm — phạm vi, mức chi trả, có bao gồm hoạt động mạo hiểm không.

Điểm thứ nhất là vấn đề đạo đức nghề nghiệp quan trọng nhất: mô tả tour dễ hơn thực tế để bán được nhiều khách là hành vi đặt tính mạng người khác vào rủi ro.

Điểm thứ sáu đáng lưu ý: nhiều hợp đồng bảo hiểm du lịch thông thường loại trừ hoạt động mạo hiểm, và khách cần biết điều này.

Bản cam kết điện tử

Khoản 1 Điều 9 Luật 20/2023/QH15 quy định thông điệp dữ liệu được xem là đáp ứng yêu cầu về văn bản nếu thông tin trong thông điệp dữ liệu đó có thể truy cập và sử dụng được để tham chiếu.

Bản cam kết rủi ro ký điện tử hợp lệ về hình thức. Ba yêu cầu thực tế:

• Khách thực sự đọc — không để nhân viên bấm hộ;
• Lưu bằng chứng khách đã xem và ký, kèm thời điểm;
• Khách nhận bản sao.

Cần lưu ý: bản cam kết rủi ro không miễn trừ trách nhiệm của đơn vị tổ chức về việc bảo đảm an toàn theo quy định pháp luật. Nó ghi nhận khách đã được thông báo, không phải giấy miễn trách nhiệm.

Ảnh và video trong tour

Điều 15 Luật 116/2025/QH15 liệt kê các hành vi xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.

Bốn nguyên tắc:

• Thỏa thuận riêng về việc dùng ảnh quảng bá;
• Không đăng ảnh khách trong tình huống khó khăn — kiệt sức, sợ hãi, gặp sự cố;
• Không quay và đăng các tình huống cứu hộ;
• Gỡ khi được yêu cầu.

Điểm thứ ba đáng nhấn mạnh: hình ảnh một người gặp nạn lan truyền có thể gây tổn hại lâu dài cho họ và gia đình.

Khi có sự cố

Đây là tình huống đơn vị tổ chức phải chuẩn bị kỹ nhất. Sáu nội dung về dữ liệu:

• Truy cập nhanh hồ sơ y tế của người gặp nạn — cho đội cứu hộ;
• Liên hệ người thân theo thông tin đã có;
• Ghi nhận đầy đủ diễn biến và biện pháp đã thực hiện;
• Bảo toàn dữ liệu định vị phục vụ điều tra;
• Kiểm soát thông tin ra bên ngoài — không để thông tin chưa xác minh lan ra khi gia đình chưa được báo;
• Không đăng gì lên mạng xã hội của đơn vị trong lúc sự việc đang diễn ra.

Điểm thứ năm là vấn đề nhân đạo quan trọng: gia đình biết tin người thân gặp nạn qua mạng xã hội trước khi được đơn vị tổ chức liên hệ là tình huống cần tuyệt đối tránh.

Hướng dẫn viên

Hướng dẫn viên là người nắm thông tin sức khỏe của cả đoàn. Bốn nguyên tắc: cam kết bảo mật; không lưu danh sách trên máy cá nhân sau tour; không kể chuyện khách ra ngoài; và trả lại bản in sau tour.

Danh sách kiểm tra

• Thông tin sức khỏe có tách riêng khỏi danh sách chung không?
• Có nhắc về bệnh của khách trước mặt cả đoàn không?
• Thiết bị định vị có ngừng hoạt động sau tour không?
• Mô tả tour có đúng mức độ khó thực tế không?
• Có nói rõ bảo hiểm có bao gồm hoạt động mạo hiểm không?
• Khách có tự đọc và ký bản cam kết không?
• Có quy tắc không đăng thông tin khi đang có sự cố không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Doanh nghiệp giày dép xuất khẩu số hoá sản xuất cần lưu ý gì?
• Công ty cứu hộ giao thông ứng dụng công nghệ cần lưu ý những gì?
• Bảo tàng số hoá hiện vật và tư liệu cần tuân thủ những gì?

Căn cứ pháp lý

• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 116/2025/QH15 Điều 15
• Luật 148/2025/QH15 Điều 41
• Luật 20/2023/QH15 Điều 9

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.