Theo Luật Chuyển đổi số 2025, đơn vị quản lý nhà tang lễ bệnh viện cần tuân thủ những gì?

Nhà tang lễ bệnh viện là nơi thông tin về ca tử vong tập trung. Bài viết bàn về bảo mật và quy trình bàn giao chặt chẽ.

Nhà tang lễ trong bệnh viện là điểm mà thông tin về các ca tử vong tập trung lại — và đó chính là loại thông tin bị săn tìm bởi các đơn vị dịch vụ tang lễ. Đây cũng là nơi mà một sai sót trong quy trình bàn giao gây hậu quả không thể khắc phục.

Lưu ý trước: hoạt động này liên quan tới pháp luật về khám chữa bệnh, hộ tịch, và quy định về xử lý thi hài. Bài viết bàn về khía cạnh dữ liệu và quy trình.

Bảo mật thông tin ca tử vong

Đây là vấn đề nghiêm trọng nhất và có tính hệ thống.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Khoản 3 Điều 5 Luật 148/2025/QH15 nghiêm cấm thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ liệu số trái quy định của pháp luật.

Mười một biện pháp:

• Không tiết lộ thông tin ca tử vong cho bất kỳ ai ngoài gia đình và cơ quan có thẩm quyền;
• Nghiêm cấm bán thông tin cho đơn vị dịch vụ tang lễ;
• Không nhận tiền hoa hồng từ việc giới thiệu dịch vụ;
• Không cho người ngoài tiếp cận khu vực để chào mời gia đình;
• Kiểm soát ra vào nghiêm ngặt;
• Phân quyền hẹp với hệ thống thông tin;
• Ghi nhật ký mọi lần tra cứu;
• Giám sát tra cứu bất thường;
• Không để danh sách ở nơi người ngoài đọc được;
• Cam kết bảo mật với toàn bộ nhân sự, có chế tài nghiêm;
• Xử lý nghiêm và báo cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm.

Điểm thứ hai và thứ ba là ranh giới đạo đức tuyệt đối: đây là mua bán dữ liệu về tình trạng tử vong — thông tin nhạy cảm nhất của một gia đình — và hậu quả là gia đình bị tiếp cận chào mời ngay trong khoảnh khắc đau đớn nhất.

Điểm thứ tư đáng lưu ý: nhân viên các đơn vị dịch vụ chờ sẵn ở khu vực nhà tang lễ để tiếp cận gia đình là thực trạng cần được chấm dứt bằng biện pháp kiểm soát ra vào.

Nếu cơ sở có giới thiệu dịch vụ, cần minh bạch: công bố danh sách nhiều đơn vị, không độc quyền, không nhận lợi ích, và để gia đình hoàn toàn tự quyết.

Quy trình bàn giao

Sai sót trong khâu này gây hậu quả không thể khắc phục và tổn thương vĩnh viễn cho gia đình.

Khoản 1 Điều 19 Luật 20/2023/QH15 quy định:

Nội dung của thông điệp dữ liệu được bảo đảm toàn vẹn khi nội dung đó chưa bị thay đổi, trừ những thay đổi về hình thức phát sinh trong quá trình gửi, lưu trữ hoặc hiển thị thông điệp dữ liệu.

Mười một yêu cầu:

• Định danh chính xác ngay từ khi tiếp nhận, nhiều lớp xác nhận;
• Vòng nhận dạng gắn ngay, không tháo;
• Ghi nhận đầy đủ thời điểm, người bàn giao, người tiếp nhận;
• Không sửa được bản ghi đã lập;
• Ảnh có dấu thời gian tại các mốc;
• Xác minh danh tính người nhận và quan hệ với người mất;
• Không giao cho người không đủ điều kiện;
• Quy trình xử lý khi có tranh chấp trong gia đình;
• Kiểm tra chéo trước mỗi lần bàn giao;
• Ghi nhận tài sản cá nhân, bàn giao đầy đủ có ký nhận;
• Đối chiếu định kỳ giữa số tiếp nhận và số bàn giao.

Điểm thứ nhất và thứ chín là hai lớp bảo vệ quan trọng nhất: nhầm lẫn danh tính là sai sót có thật trong thực tế y tế, và kiểm tra chéo bằng nhiều thông tin độc lập là cách phòng ngừa hiệu quả.

Điểm thứ mười đáng lưu ý: tư trang, giấy tờ, tài sản cá nhân của người mất cần được ghi nhận và bàn giao đầy đủ, và đây là nơi hay phát sinh khiếu nại.

Tôn trọng và riêng tư

Điều 15 Luật 116/2025/QH15 liệt kê các hành vi xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.

Mười nguyên tắc: tuyệt đối không chụp ảnh, quay phim; nhân viên không dùng điện thoại cá nhân trong khu vực; không đăng bất kỳ nội dung nào lên mạng xã hội; không kể chuyện về ca cụ thể ra ngoài; không tiết lộ thông tin về người nổi tiếng; camera chỉ phục vụ an ninh, không hướng vào khu vực làm việc theo cách ghi hình thi hài; kiểm soát chặt việc trích xuất; không cho người ngoài vào xem; bảo đảm không gian riêng tư cho gia đình; và xử lý nghiêm mọi vi phạm.

Điểm thứ nhất và thứ năm là vấn đề đã xảy ra và gây phẫn nộ: hình ảnh từ nhà tang lễ, đặc biệt của người nổi tiếng, bị nhân viên chụp và lan truyền.

Điểm thứ chín có ý nghĩa nhân văn: gia đình cần không gian để nói lời cuối, và việc bố trí phù hợp là điều cơ sở có thể làm.

Hỗ trợ gia đình

Tám nguyên tắc: hướng dẫn rõ ràng về thủ tục cần làm; không để gia đình tự mò mẫm trong lúc bối rối; thông tin về giấy tờ cần thiết; hỗ trợ liên hệ với bộ phận liên quan; không thu bất kỳ khoản nào ngoài quy định; niêm yết công khai các khoản phí; ứng xử tôn trọng; và kênh tiếp nhận phản ánh.

Điểm thứ năm và thứ sáu là vấn đề nhạy cảm cần kiểm soát chặt: gia đình trong hoàn cảnh đó sẵn sàng trả bất cứ khoản nào được yêu cầu, và việc lợi dụng điều này là hành vi rất đáng lên án.

Nhân sự

Bảy biện pháp: xác minh lý lịch khi tuyển; đào tạo về ứng xử và bảo mật; cam kết bảo mật có chế tài nghiêm; hỗ trợ tâm lý cho nhân viên — đây là công việc có áp lực tinh thần lớn; kênh báo cáo khi bị đề nghị mua thông tin; bảo vệ người báo cáo; và luân chuyển, nghỉ ngơi hợp lý.

Điểm thứ tư và thứ bảy đáng lưu ý: nhân viên làm việc lâu dài trong môi trường này chịu tác động tâm lý thật, và việc bỏ qua điều đó ảnh hưởng tới cả sức khỏe của họ lẫn chất lượng công việc.

Điểm thứ năm là biện pháp thực chất chống mua bán thông tin: nhân viên bị tiếp cận với đề nghị trả tiền cho mỗi ca thông báo cần biết mình có thể báo cáo an toàn.

An ninh hệ thống

Năm biện pháp: tài khoản riêng cho từng nhân sự; phân quyền theo vai trò; ghi nhật ký truy cập; kiểm soát chức năng xuất dữ liệu; và sao lưu hồ sơ.

Danh sách kiểm tra

• Có bán hoặc chia sẻ thông tin ca tử vong cho đơn vị dịch vụ không?
• Có nhận hoa hồng từ việc giới thiệu dịch vụ không?
• Có kiểm soát người ngoài tiếp cận gia đình để chào mời không?
• Có giám sát tra cứu bất thường không?
• Có kiểm tra chéo trước mỗi lần bàn giao không?
• Nhân viên có dùng điện thoại cá nhân trong khu vực không?
• Nhân viên có kênh báo cáo khi bị đề nghị mua thông tin không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Ngành tang lễ và nghĩa trang xử lý những nhóm dữ liệu nào? (bài tổng quan)
• Nhà máy nhiệt điện số hoá vận hành cần bảo đảm những gì?
• Doanh nghiệp phân phối dược phẩm số hoá cần tuân thủ những gì?
• Nền tảng đặt dịch vụ sửa chữa tại nhà cần tuân thủ những gì?

Căn cứ pháp lý

• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 116/2025/QH15 Điều 15
• Luật 20/2023/QH15 Điều 19
• Luật 148/2025/QH15 Điều 5

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.