Theo Luật An ninh mạng 2025, nhà nước làm gì để nâng cao tự chủ về an ninh mạng?

Năm biện pháp tại khoản 2 Điều 37, và một chính sách đáng chú ý tại khoản 3 — đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp an ninh mạng là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Bên cạnh phần quy định nghĩa vụ, Luật An ninh mạng 116/2025/QH15 dành Điều 37 cho một mục tiêu dài hạn: xây dựng năng lực tự chủ về an ninh mạng. Với doanh nghiệp công nghệ, đây là điều chứa cơ hội chính sách.

Định hướng chung — khoản 1

Khoản 1 Điều 37 quy định: Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để cơ quan, tổ chức, cá nhân nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng và nâng cao khả năng sản xuất, kiểm tra, đánh giá, kiểm định thiết bị số, dịch vụ mạng, ứng dụng mạng.

Bốn năng lực được nêu — sản xuất, kiểm tra, đánh giá, kiểm định. Ba năng lực sau đáng chú ý: chúng liên quan tới các tổ chức chứng nhận sự phù hợp về an ninh mạng theo Điều 27.

Năm biện pháp của Chính phủ — khoản 2

• Điểm a — chỉ đạo xây dựng chính sách, chiến lược, quy hoạch phát triển công nghiệp an ninh mạng; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các sản phẩm phần cứng, phần mềm nhằm chủ động loại bỏ các nguy cơ về an ninh mạng ngay từ khi hình thành sản phẩm;
• Điểm b — thúc đẩy chuyển giao, nghiên cứu, làm chủ và phát triển công nghệ, sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh mạng;
• Điểm c — thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, công nghệ tiên tiến liên quan đến an ninh mạng;
• Điểm d — tổ chức đào tạo, phát triển, tối ưu hóa sử dụng nguồn nhân lực an ninh mạng chất lượng cao;
• Điểm đ — tăng cường môi trường kinh doanh, cải thiện điều kiện cạnh tranh, hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất sản phẩm, dịch vụ, ứng dụng để bảo vệ an ninh mạng.

Cụm cuối của điểm a — loại bỏ các nguy cơ về an ninh mạng ngay từ khi hình thành sản phẩm — thể hiện cách tiếp cận bảo mật từ thiết kế, nhất quán với tinh thần chung của các đạo luật công nghệ cùng khóa.

Ưu đãi đầu tư hạ tầng công nghiệp an ninh mạng — khoản 3

Khoản 3 Điều 37 quy định hoạt động đầu tư, thu hút nguồn lực phát triển hạ tầng công nghiệp an ninh mạng, trong đó điểm a nêu: hoạt động đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp an ninh mạng là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư, được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư, thuế, đất đai và pháp luật khác có liên quan.

Đây là chính sách có giá trị cụ thể với doanh nghiệp. Mức "đặc biệt ưu đãi đầu tư" là mức cao trong hệ thống ưu đãi theo pháp luật đầu tư.

Chính sách này song hành với Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15, nơi khoản 2 Điều 28 xếp sản xuất sản phẩm phần mềm, phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo vào nhóm ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. Doanh nghiệp làm sản phẩm an ninh mạng có thể thuộc phạm vi cả hai đạo luật.

Mười nội dung nghiên cứu, phát triển — Điều 36

Khoản 1 Điều 36 Luật 116/2025/QH15 liệt kê nội dung nghiên cứu, phát triển an ninh mạng:

• Điểm a — xây dựng hệ thống phần mềm, trang thiết bị bảo vệ an ninh mạng;
• Điểm b — phương pháp thẩm định phần mềm, trang thiết bị bảo vệ an ninh mạng đạt chuẩn và hạn chế tồn tại điểm yếu, lỗ hổng bảo mật, phần mềm độc hại;
• Điểm c — phương pháp kiểm tra phần cứng, phần mềm được cung cấp thực hiện đúng chức năng;
• Điểm d — phương pháp bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư; khả năng bảo mật khi truyền đưa thông tin trên không gian mạng;
• Điểm đ — xác định nguồn gốc của thông tin được truyền đưa trên không gian mạng;
• Giải quyết nguy cơ đe dọa an ninh mạng;
• Điểm g — xây dựng thao trường mạng, môi trường thử nghiệm an ninh mạng;
• Điểm h — sáng kiến kỹ thuật nâng cao nhận thức, kỹ năng về an ninh mạng;
• Điểm i — dự báo an ninh mạng;
• Điểm k — nghiên cứu thực tiễn, phát triển lý luận an ninh mạng.

Khoản 2 Điều 36 khẳng định: cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có quyền nghiên cứu, phát triển an ninh mạng.

Điểm c đáng chú ý riêng: kiểm tra phần cứng, phần mềm được cung cấp thực hiện đúng chức năng. Đây là vấn đề chuỗi cung ứng — làm sao biết thiết bị mua về chỉ làm đúng những gì nó tuyên bố. Nội dung này ngày càng quan trọng với các tổ chức phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu.

Điểm g về thao trường mạng cũng là hướng đáng quan tâm với doanh nghiệp đào tạo — đây là môi trường mô phỏng để luyện kỹ năng ứng phó sự cố mà không ảnh hưởng tới hệ thống thật.

Phát triển nhân lực — Điều 32

Khoản 1 Điều 32 Luật 116/2025/QH15 quy định: công dân Việt Nam có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức, sức khỏe, trình độ, kiến thức về an ninh mạng, công nghệ thông tin, có nguyện vọng thì có thể được tuyển chọn vào lực lượng bảo vệ an ninh mạng.

Khoản 2 Điều 32 quy định ưu tiên đào tạo, phát triển lực lượng bảo vệ an ninh mạng có chất lượng cao; phát hiện tài năng trẻ về an ninh mạng, công nghệ thông tin để định hướng học tập, tuyển chọn, thu hút và sử dụng trong lĩnh vực an ninh mạng.

Khoản 3 Điều 32 quy định ưu tiên phát triển cơ sở đào tạo an ninh mạng đạt tiêu chuẩn quốc tế; khuyến khích liên kết, tạo cơ hội hợp tác về an ninh mạng giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân, trong nước và nước ngoài.

Vế cuối khoản 3 mở cửa cho hợp tác công tư trong lĩnh vực an ninh mạng — hướng đi có tiềm năng với doanh nghiệp có năng lực kỹ thuật.

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam

Từ ba điều 32, 36, 37, các hướng doanh nghiệp có thể cân nhắc:

• Sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ an ninh mạng — hưởng ưu đãi theo điểm a khoản 3 Điều 37;
• Trở thành tổ chức chứng nhận sự phù hợp về an ninh mạng — theo điểm c khoản 4 Điều 27, Bộ Công an đăng ký, chỉ định và quản lý hoạt động của các tổ chức này;
• Đào tạo, tập huấn an ninh mạng — nhu cầu tăng do khoản 2 Điều 34 tạo nghĩa vụ tập huấn có chứng nhận;
• Xây dựng thao trường mạng, môi trường thử nghiệm theo điểm g khoản 1 Điều 36;
• Hợp tác công tư theo khoản 3 Điều 32.

Luật 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, và giai đoạn trước đó là thời điểm hợp lý để chuẩn bị năng lực đón nhu cầu phát sinh khi Luật đi vào thực thi.

Đọc thêm cùng chủ đề

• Hệ thống cấp độ 1, 2 phải làm những gì để bảo vệ an ninh mạng?
• Những hành vi nào bị cấm trong hoạt động chuyển đổi số?
• Hợp đồng điện tử do hệ thống tự động ký có giá trị không?

Căn cứ pháp lý

• Luật 116/2025/QH15 Điều 37
• Luật 116/2025/QH15 Điều 36
• Luật 116/2025/QH15 Điều 32

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.