Theo Luật Chuyển đổi số 2025, đơn vị khám sức khỏe doanh nghiệp xử lý kết quả thế nào cho đúng?

Doanh nghiệp trả tiền khám nhưng kết quả là dữ liệu sức khỏe của người lao động. Bài viết chỉ ra ranh giới ai được biết gì.

Khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên là hoạt động phổ biến. Doanh nghiệp ký hợp đồng với cơ sở y tế, trả tiền, tổ chức cho nhân viên đi khám. Câu hỏi cốt lõi: doanh nghiệp trả tiền thì có được xem kết quả không?

Lưu ý trước: hoạt động khám sức khỏe cho người lao động chịu điều chỉnh của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh — trong đó có quy định riêng về hồ sơ sức khỏe người lao động. Bài viết bàn về khía cạnh bảo vệ dữ liệu.

Nguyên tắc nền tảng — kết quả thuộc về người được khám

Đây là điểm cần rõ ngay từ đầu. Việc doanh nghiệp trả chi phí không làm thay đổi bản chất: kết quả khám là dữ liệu sức khỏe của người lao động.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Ba mức thông tin và ba đối tượng:

Người lao động — nhận kết quả đầy đủ của mình. Đây là quyền cơ bản.

Doanh nghiệp — nhận thông tin ở mức phục vụ mục đích quản lý an toàn lao động: kết luận về khả năng làm việc, phân loại sức khỏe theo quy định, và báo cáo tổng hợp không định danh.

Cơ sở y tế — giữ hồ sơ đầy đủ theo quy định về hồ sơ bệnh án.

Ranh giới quan trọng: doanh nghiệp cần biết một nhân viên có đủ sức khỏe làm công việc được giao hay không; doanh nghiệp không cần biết chi tiết chỉ số xét nghiệm hay chẩn đoán cụ thể.

Những gì doanh nghiệp không nên nhận

Năm nhóm thông tin cần đặc biệt thận trọng:

• Kết quả xét nghiệm chi tiết — chỉ số men gan, đường huyết, mỡ máu;
• Chẩn đoán bệnh cụ thể;
• Kết quả liên quan tới sức khỏe sinh sản, thai sản;
• Thông tin về sức khỏe tâm thần;
• Tiền sử bệnh không liên quan tới công việc.

Nhóm thứ ba và thứ tư đặc biệt nhạy cảm vì có nguy cơ dẫn tới phân biệt đối xử trong công việc.

Khoản 5 Điều 41 Luật 148/2025/QH15 quy định người dùng không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số. Nguyên tắc không phân biệt đối xử có ý nghĩa trực tiếp ở đây.

Cách tổ chức đúng

Bảy nguyên tắc cho cơ sở y tế:

• Kết quả đầy đủ gửi riêng cho từng người — phong bì dán kín hoặc kênh điện tử có bảo mật;
• Không phát kết quả tại nơi làm việc theo cách người khác thấy được;
• Báo cáo cho doanh nghiệp ở mức tổng hợp và kết luận phân loại theo quy định;
• Không gửi kết quả chi tiết cho bộ phận nhân sự;
• Tư vấn riêng cho người có kết quả bất thường;
• Không thảo luận kết quả của một người trước mặt người khác;
• Bảo mật danh sách người đi khám.

Điểm thứ hai là vi phạm phổ biến nhất: xếp phong bì kết quả trên bàn cho nhân viên tự lấy, hoặc gửi qua bộ phận nhân sự phát lại.

Khám tại nơi làm việc

Nhiều đơn vị tổ chức khám lưu động tại doanh nghiệp. Điều này tiện nhưng tạo ra vấn đề riêng tư.

Điều 15 Luật 116/2025/QH15 liệt kê các hành vi xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.

Năm biện pháp:

• Khu vực khám có vách ngăn, không khám giữa phòng họp mở;
• Không hỏi tiền sử bệnh ở nơi đồng nghiệp nghe được;
• Màn hình thiết bị không hướng ra ngoài;
• Không đọc to chỉ số, kết quả;
• Danh sách chờ không hiển thị nội dung khám.

Điểm thứ hai là vấn đề thực tế nhất: câu hỏi về bệnh mạn tính, thuốc đang dùng, tình trạng thai sản được hỏi trong không gian mở.

Dữ liệu điện tử

Nhiều đơn vị đã có ứng dụng tra cứu kết quả. Sáu yêu cầu:

• Xác thực chặt — không dùng ngày sinh làm mật khẩu;
• Liên kết tra cứu không đoán được;
• Không gửi kết quả qua tin nhắn có nội dung hiển thị trên màn hình khóa;
• Doanh nghiệp không có tài khoản xem kết quả chi tiết của nhân viên;
• Ghi nhật ký truy cập;
• Mã hóa dữ liệu lưu trữ.

Điểm thứ hai là lỗi kỹ thuật hay gặp: mã tra cứu theo số thứ tự khiến ai cũng xem được kết quả của người khác.

Không chia sẻ, mua bán dữ liệu

Khoản 3 Điều 5 Luật 148/2025/QH15 nghiêm cấm thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ liệu số trái quy định của pháp luật.

Bốn tình huống cần tránh:

Chia sẻ kết quả cho công ty bảo hiểm mà người lao động không biết.

Dùng kết quả để tiếp thị dịch vụ y tế — gọi người có chỉ số bất thường mời gói khám nâng cao.

Cung cấp danh sách người có bệnh cho đơn vị bán thực phẩm chức năng.

Chuyển kết quả cho doanh nghiệp mới khi người lao động chuyển việc.

Tình huống thứ hai là ranh giới tế nhị: tư vấn cho người có kết quả bất thường là trách nhiệm chuyên môn; biến kết quả khám thành danh sách khách hàng tiềm năng là chuyện khác.

Khi phát hiện vấn đề ảnh hưởng an toàn lao động

Đây là tình huống cần cân bằng. Nếu một người lao động có tình trạng sức khỏe khiến việc tiếp tục công việc hiện tại nguy hiểm cho chính họ hoặc người khác, cơ sở y tế có trách nhiệm chuyên môn.

Cách xử lý đúng: kết luận về khả năng làm việc và khuyến nghị bố trí công việc phù hợp — không phải tiết lộ chẩn đoán cụ thể cho doanh nghiệp.

Ba bước: tư vấn trực tiếp cho người lao động trước; giải thích vì sao cần thông báo cho doanh nghiệp; và thông báo ở mức kết luận, không phải chi tiết bệnh.

Hồ sơ lưu trữ

Ba nguyên tắc:

• Lưu theo thời hạn quy định về hồ sơ sức khỏe người lao động;
• Người lao động truy cập được kết quả của mình, kể cả sau khi nghỉ việc;
• Không cung cấp cho doanh nghiệp sau khi người lao động đã nghỉ.

Danh sách kiểm tra

• Kết quả chi tiết có gửi riêng cho từng người không?
• Bộ phận nhân sự có xem được kết quả chi tiết không?
• Khám lưu động có vách ngăn không?
• Có hỏi tiền sử bệnh ở nơi đồng nghiệp nghe được không?
• Mã tra cứu kết quả có đoán được không?
• Có dùng kết quả để tiếp thị dịch vụ không?
• Người lao động có truy cập được kết quả sau khi nghỉ việc không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm xử lý dữ liệu khách hàng thế nào?
• Doanh nghiệp làm phần mềm phòng khám tư cần cam kết những gì?
• Phòng khám lưu hồ sơ bệnh nhân phải theo quy định gì?

Căn cứ pháp lý

• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 116/2025/QH15 Điều 15
• Luật 148/2025/QH15 Điều 41
• Luật 148/2025/QH15 Điều 5

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.