Theo Luật Công nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp sản xuất bao bì thực phẩm cần tuân thủ những gì?

Bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Bài viết bàn về truy xuất vật liệu, kiểm soát mực in và bảo mật thiết kế khách hàng.

Bao bì thực phẩm là vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thứ người ta ăn. Chất trong nhựa, mực in, keo dán có thể thôi nhiễm vào thực phẩm — và người tiêu dùng không có cách nào biết được.

Lưu ý trước: sản xuất bao bì tiếp xúc thực phẩm chịu điều chỉnh của pháp luật về an toàn thực phẩm với quy chuẩn riêng về vật liệu tiếp xúc. Bài viết bàn về khía cạnh dữ liệu và số hoá.

Kiểm soát nguyên liệu và mực in

Điều 10 Luật 71/2025/QH15 quy định: Cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động công nghiệp công nghệ số phải tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, pháp luật về dữ liệu, dữ liệu cá nhân và pháp luật khác có liên quan.

Khoản 1 Điều 19 Luật 20/2023/QH15 quy định:

Nội dung của thông điệp dữ liệu được bảo đảm toàn vẹn khi nội dung đó chưa bị thay đổi, trừ những thay đổi về hình thức phát sinh trong quá trình gửi, lưu trữ hoặc hiển thị thông điệp dữ liệu.

Mười một yêu cầu:

• Ghi nhận nguyên liệu theo lô, kèm hồ sơ và kết quả kiểm nghiệm;
• Chỉ dùng vật liệu đạt quy chuẩn tiếp xúc thực phẩm;
• Chặn nhập khi hồ sơ chưa đủ;
• Kiểm soát chặt mực in — chỉ dùng loại được phép cho bao bì thực phẩm;
• Kiểm soát keo dán, dung môi tương tự;
• Ngăn nhầm lẫn giữa nguyên liệu dùng cho bao bì thực phẩm và bao bì thường;
• Cảnh báo hệ thống khi dùng vật liệu không phù hợp cho đơn hàng thực phẩm;
• Liên kết lô nguyên liệu với lô bao bì;
• Kết quả kiểm nghiệm thôi nhiễm gắn với lô;
• Chặn xuất khi chưa đạt;
• Liên kết lô với khách hàng, sản phẩm sử dụng.

Điểm thứ tư và thứ sáu là rủi ro lớn nhất trong thực tế: nhà máy in nhiều loại bao bì, và việc dùng nhầm mực in thường cho bao bì thực phẩm là sai sót có thể xảy ra khi không có kiểm soát ở lớp hệ thống.

Điểm thứ bảy là biện pháp phòng ngừa hiệu quả: hệ thống biết đơn hàng này là bao bì thực phẩm và tự động chặn việc chọn vật liệu không phù hợp, thay vì dựa vào trí nhớ của người vận hành.

Truy xuất và thu hồi

Tám yêu cầu: mã lô in trên bao bì hoặc ghi nhận theo cuộn; không sửa được hồ sơ đã chốt; cân đối khối lượng nguyên liệu và sản phẩm; truy ngược nhanh khi có cảnh báo; kênh tiếp nhận phản ánh từ khách hàng; phối hợp thu hồi khi bao bì có vấn đề; thông báo cho mọi khách hàng nhận lô đó; và không trì hoãn vì lo ngại thiệt hại.

Điểm thứ sáu và thứ bảy là trách nhiệm dây chuyền: bao bì có vấn đề đã đóng gói hàng triệu sản phẩm ở nhà máy khách hàng, và việc thông báo chậm khiến sản phẩm tiếp tục ra thị trường.

Bảo mật thiết kế khách hàng

Bao bì mang toàn bộ thông tin về sản phẩm mới: tên, hình ảnh, thành phần, thông điệp tiếp thị, thời điểm ra mắt.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Chín biện pháp: phân tách dữ liệu giữa các khách hàng, đặc biệt khi phục vụ đối thủ; phân quyền theo đơn hàng; đóng dấu chìm bản in thử theo người nhận; kiểm soát bản in thử, thu hồi và tiêu hủy có ghi nhận; tiêu hủy phế phẩm có kiểm soát, không bán làm giấy vụn; hạn chế điện thoại tại khu vực in mẫu; cam kết bảo mật với nhân sự; ghi nhật ký truy cập tệp thiết kế; và cảnh báo tải hàng loạt.

Điểm thứ năm là lỗ hổng đặc trưng và nghiêm trọng của ngành in: bản in hỏng, phần cắt thừa mang đầy đủ hình ảnh sản phẩm chưa ra mắt, và việc bán chúng làm phế liệu là cách rò rỉ phổ biến nhất mà ít ai để ý.

Ghi nhãn và thông tin bắt buộc

Bảy nguyên tắc: kiểm tra nội dung nhãn theo quy định trước khi in; đối chiếu thông tin bắt buộc — thành phần, hạn dùng, cảnh báo dị ứng; ghi nhận việc kiểm tra và người duyệt; không in nội dung sai lệch về công dụng; cảnh báo cho khách khi nội dung có dấu hiệu vi phạm; lưu bản duyệt cuối, không sửa được; và kiểm soát chặt việc thay đổi sau khi duyệt.

Điểm thứ hai và thứ năm là giá trị mà nhà in có thể mang lại: sai sót về cảnh báo dị ứng trên bao bì có thể gây hậu quả nghiêm trọng, và nhà in là lớp kiểm tra cuối cùng trước khi hàng triệu bản được in ra.

An toàn nhà máy và vệ sinh

Sáu yêu cầu: điều kiện vệ sinh khu vực sản xuất bao bì thực phẩm theo quy định; ghi nhận vệ sinh định kỳ; kiểm soát côn trùng, có ghi nhận; hồ sơ sức khỏe người lao động theo quy định; kiểm soát vật thể lạ trong quá trình sản xuất; và ghi nhận đầy đủ mọi sự cố.

Điểm thứ năm đáng lưu ý: mảnh kim loại, nhựa lẫn vào bao bì có thể đi vào thực phẩm của người dùng cuối.

An ninh hệ thống sản xuất

Điều 26 Luật 116/2025/QH15 quy định các nội dung bảo đảm an ninh dữ liệu. Sáu biện pháp: tách mạng thiết bị sản xuất khỏi mạng văn phòng; đổi mật khẩu mặc định; kiểm soát cổng USB — tệp in chuyển bằng USB là đường lây nhiễm và rò rỉ; sao lưu tệp chế bản và dữ liệu đơn hàng; quy trình cập nhật có kiểm thử; và phương án khi hệ thống sự cố.

Quan hệ với khách hàng

Sáu nguyên tắc: bảo mật sản lượng, đơn giá của từng khách; không tiết lộ cho đối thủ; cung cấp đầy đủ hồ sơ chất lượng cùng lô hàng; minh bạch về vật liệu sử dụng; thông báo khi có thay đổi nguồn nguyên liệu; và cam kết bảo mật trong hợp đồng.

Điểm thứ năm quan trọng về an toàn: đổi nhà cung cấp mực in, màng nhựa mà không thông báo khiến khách hàng không biết cần kiểm nghiệm lại.

Danh sách kiểm tra

• Hệ thống có chặn dùng vật liệu không phù hợp cho đơn bao bì thực phẩm không?
• Có ngăn nhầm lẫn mực in giữa các loại bao bì không?
• Có chặn xuất lô khi chưa có kết quả kiểm nghiệm đạt không?
• Phế phẩm có bán làm giấy vụn không?
• Có đối chiếu thông tin bắt buộc trên nhãn trước khi in không?
• Có cảnh báo cho khách khi nội dung nhãn có dấu hiệu vi phạm không?
• Có thông báo cho khách khi đổi nguồn nguyên liệu không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí bảo vệ dữ liệu thành viên ra sao?
• Nhà máy vật liệu xây dựng số hoá sản xuất cần tuân thủ những gì?
• Cơ sở hỗ trợ người bị bạo lực gia đình bảo mật dữ liệu thế nào?

Căn cứ pháp lý

• Luật 71/2025/QH15 Điều 10
• Luật 20/2023/QH15 Điều 19
• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 116/2025/QH15 Điều 26

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.