Theo Luật Công nghiệp công nghệ số, làm phần mềm và chip bán dẫn được ưu đãi đầu tư mức nào?

Khoản 2 Điều 28 xếp sản xuất phần mềm, phát triển hệ thống AI, chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI vào nhóm ngành, nghề ĐẶC BIỆT ưu đãi đầu tư — mức cao hơn nhóm ưu đãi thông thường.

Điều 28 Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 chia hoạt động công nghệ số thành hai bậc ưu đãi khác nhau. Việc xác định đúng bậc quyết định mức thuế, tiền thuê đất và các hỗ trợ mà doanh nghiệp được hưởng.

Bậc một — ngành, nghề ưu đãi đầu tư

Khoản 1 Điều 28 quy định: sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số là ngành, nghề ưu đãi đầu tư, được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư; thuế; đất đai và pháp luật khác có liên quan.

Đây là bậc nền, áp dụng cho toàn bộ hoạt động công nghiệp công nghệ số nói chung.

Bậc hai — ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư

Khoản 2 Điều 28 liệt kê năm nhóm được xếp vào ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư:

• Sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số trọng điểm;
• Sản xuất sản phẩm phần mềm;
• Phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo;
• Nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn;
• Đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.

Nhóm thứ hai đáng chú ý với đa số doanh nghiệp công nghệ Việt Nam: sản xuất sản phẩm phần mềm được xếp thẳng vào nhóm đặc biệt ưu đãi, không kèm điều kiện về quy mô hay tính trọng điểm.

Nhóm thứ ba — phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo — cũng vậy. Đây là tín hiệu chính sách rõ ràng về lĩnh vực được ưu tiên.

Ranh giới cần xác định

Vì mức ưu đãi khác nhau, việc xác định doanh nghiệp thuộc khoản 1 hay khoản 2 rất quan trọng. Khoản 2 Điều 13 Luật 71/2025/QH15 định nghĩa sản phẩm phần mềm là tập hợp các hướng dẫn, lệnh, dữ liệu số được thiết kế để điều khiển thiết bị công nghệ số thực hiện chức năng nhất định, bao gồm: phần mềm hệ thống; phần mềm ứng dụng; phần mềm tiện ích; phần mềm công cụ; phần mềm nền tảng số và các phần mềm khác.

Định nghĩa này khá rộng. Nhưng cần phân biệt sản xuất sản phẩm phần mềm (khoản 2 Điều 28, đặc biệt ưu đãi) với cung cấp dịch vụ công nghệ số (khoản 1, ưu đãi thông thường). Khoản 3 Điều 13 xác định cung cấp dịch vụ công nghệ số là việc thực hiện một hoặc một số hoạt động: tư vấn, thiết kế, cài đặt, tích hợp, quản lý, vận hành, đào tạo, số hóa, xử lý dữ liệu, bảo hành, bảo trì, sửa chữa, tân trang, xuất bản, phân phối sản phẩm công nghệ số; cung cấp các sản phẩm công nghệ số dưới dạng dịch vụ và dịch vụ công nghệ số khác.

Doanh nghiệp làm cả hai cần tách bạch trong hồ sơ để hưởng đúng mức ưu đãi cho từng phần.

Bậc ba — dự án ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt

Khoản 3 Điều 28 quy định: dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm; dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn; dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo có quy mô đầu tư lớn thuộc đối tượng dự án ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo quy định tại Luật Đầu tư thì được hưởng ưu đãi theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp; đất đai và pháp luật khác có liên quan.

Bậc này gắn với điều kiện quy mô đầu tư lớn và dẫn chiếu tới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt của Luật Đầu tư.

Hỗ trợ trực tiếp chi phí đầu tư — khoản 4

Khoản 4 Điều 28 quy định các dự án cùng nhóm nêu trên được nhà nước hỗ trợ trực tiếp chi phí đầu tư xây dựng nhà máy, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị máy móc từ nguồn chi đầu tư phát triển từ ngân sách địa phương.

Đây là hình thức hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, khác với ưu đãi thuế. Khoản 4 giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục, nội dung và mức hỗ trợ từ ngân sách địa phương phù hợp với điều kiện của địa phương.

Hệ quả thực tế: mức hỗ trợ khác nhau giữa các tỉnh. Doanh nghiệp lựa chọn địa điểm đầu tư nên tìm hiểu nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh nơi dự kiến đặt dự án.

Chế độ ưu tiên hải quan — khoản 5

Khoản 5 Điều 28 quy định doanh nghiệp thực hiện dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, dự án về chip bán dẫn, dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo được hưởng chế độ ưu tiên theo quy định của pháp luật về hải quan.

Với doanh nghiệp nhập khẩu nhiều thiết bị và linh kiện, chế độ ưu tiên hải quan có giá trị vận hành đáng kể — rút ngắn thời gian thông quan, giảm tần suất kiểm tra thực tế.

Thế nào là sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm — Điều 14

Khái niệm "trọng điểm" xuất hiện ở cả ba khoản 2, 3, 4 Điều 28, nên cần xác định rõ. Khoản 1 Điều 14 Luật 71/2025/QH15 quy định sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm là sản phẩm, dịch vụ đáp ứng một trong những tiêu chí:

• Điểm a — thị trường trong nước có nhu cầu lớn và tạo ra giá trị gia tăng cao;
• Điểm b — thị trường thế giới đang có nhu cầu và có tiềm năng xuất khẩu;
• Điểm c — thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm chuyển đổi số quốc gia; có tác động tích cực, đột phá về đổi mới công nghệ và hiệu quả kinh tế các ngành, lĩnh vực.

Chỉ cần đáp ứng một tiêu chí.

Khoản 2 Điều 14 quy định: Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Danh mục sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm trong từng thời kỳ phù hợp với yêu cầu quản lý của các ngành, lĩnh vực.

Như vậy việc thuộc nhóm trọng điểm hay không được xác định qua danh mục, không phải tự đánh giá. Doanh nghiệp cần theo dõi danh mục này và các bản cập nhật.

Ưu đãi cho khởi nghiệp sáng tạo — Điều 29

Khoản 1 Điều 29 Luật 71/2025/QH15 quy định: dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư, được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư; thuế; đất đai và pháp luật khác có liên quan.

Khoản 2 Điều 29 quy định dự án khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ kinh phí trực tiếp từ ngân sách địa phương hoặc từ Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số cho các hoạt động:

• Điểm a — đào tạo phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số;
• Điểm b — thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài công nghệ số;
• Điểm c — nghiên cứu và phát triển; sản xuất thử nghiệm;
• Điểm d — tư vấn khởi nghiệp;
• Điểm đ — mua công nghệ và đổi mới công nghệ.

Khoản 3 Điều 29 giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục, nội dung và mức hỗ trợ từ ngân sách địa phương.

Điểm c và điểm đ có giá trị thực tế cao với doanh nghiệp khởi nghiệp: hai khoản chi này thường lớn và khó huy động vốn ở giai đoạn đầu.

Việc cần làm để hưởng ưu đãi

• Xác định chính xác hoạt động của mình thuộc khoản 1 hay khoản 2 Điều 28 — mức ưu đãi khác nhau đáng kể;
• Tra cứu Danh mục sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành;
• Tìm hiểu nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh nơi đặt dự án về mức hỗ trợ trực tiếp theo khoản 4 Điều 28 và khoản 3 Điều 29;
• Chuẩn bị hồ sơ chứng minh hoạt động thực tế khớp với ngành nghề đăng ký — đây là điểm thường bị vướng khi quyết toán ưu đãi;
• Lưu ý khoản 4 Điều 12 — Luật nghiêm cấm giả mạo, gian dối để được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước.

Luật 71/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 theo khoản 1 Điều 50.

Đọc thêm cùng chủ đề

• Kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng cần gì?
• Nền tảng số phải cung cấp thông tin người dùng trong bao lâu?
• Doanh nghiệp phải chống phần mềm độc hại thế nào?

Căn cứ pháp lý

• Luật 71/2025/QH15 Điều 28
• Luật 71/2025/QH15 Điều 14
• Luật 71/2025/QH15 Điều 29

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.