Theo Luật Công nghiệp công nghệ số, công ty thiết kế đồ họa và quảng cáo cần lưu ý những gì?

Công ty quảng cáo giữ kế hoạch chưa công bố của khách và xử lý hình ảnh của nhiều người. Bài viết bàn về bảo mật, bản quyền và quảng cáo trung thực.

Công ty thiết kế và quảng cáo có ba nhóm trách nhiệm về dữ liệu: bảo mật kế hoạch sản phẩm chưa công bố của khách hàng; xử lý đúng hình ảnh của người mẫu, người dân xuất hiện trong sản phẩm; và bảo đảm nội dung quảng cáo trung thực.

Bảo mật kế hoạch khách hàng

Công ty quảng cáo biết trước sản phẩm mới, chiến dịch, thời điểm ra mắt — thông tin có giá trị lớn và rò rỉ gây thiệt hại nghiêm trọng.

Điều 10 Luật 71/2025/QH15 quy định: Cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động công nghiệp công nghệ số phải tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, pháp luật về dữ liệu, dữ liệu cá nhân và pháp luật khác có liên quan.

Khoản 1 Điều 27 Luật 148/2025/QH15 quy định chủ quản dữ liệu phải chủ động thiết lập quy trình, biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với tính chất hoạt động và phương thức đáp ứng yêu cầu của chủ thể dữ liệu.

Mười biện pháp:

• Phân tách dữ liệu giữa các khách hàng, đặc biệt khi phục vụ đối thủ của nhau;
• Phân quyền theo dự án;
• Không thảo luận dự án ở nơi công cộng, quán cà phê;
• Không đăng ảnh chụp màn hình đang làm việc lên mạng xã hội;
• Kiểm soát nội dung chia sẻ trong hồ sơ năng lực cá nhân của nhân viên;
• Không đưa vào hồ sơ năng lực công ty khi chưa được phép;
• Cam kết bảo mật với nhân sự và cộng tác viên tự do;
• Ghi nhật ký truy cập tệp dự án;
• Cảnh báo tải hàng loạt;
• Xóa hoặc trả lại tài liệu khi kết thúc.

Điểm thứ tư và thứ năm là rủi ro đặc thù của ngành sáng tạo: người làm nghề có thói quen chia sẻ tác phẩm để xây dựng danh tiếng cá nhân, và một bức ảnh chụp màn hình hoặc một tác phẩm đưa vào hồ sơ cá nhân có thể làm lộ chiến dịch chưa ra mắt.

Điểm thứ nhất là điều khách hàng lớn thường kiểm tra: công ty làm cho hai thương hiệu cạnh tranh phải chứng minh được đội ngũ và dữ liệu tách biệt.

Bản quyền và tài nguyên sử dụng

Đây là rủi ro pháp lý thường trực trong ngành. Chín nguyên tắc:

• Kiểm tra nguồn gốc mọi hình ảnh, phông chữ, âm nhạc sử dụng;
• Lưu chứng từ mua bản quyền, gắn với từng dự án;
• Kiểm tra phạm vi giấy phép — nhiều giấy phép giới hạn về lãnh thổ, thời gian, mục đích;
• Không dùng ảnh tìm được trên mạng;
• Thận trọng với phông chữ — nhiều phông miễn phí cho cá nhân nhưng tính phí khi dùng thương mại;
• Rõ ràng trong hợp đồng về quyền sở hữu tác phẩm và quyền sử dụng lại;
• Ghi nhận nguồn khi có yêu cầu;
• Kiểm tra tài nguyên do cộng tác viên cung cấp;
• Minh bạch với khách về giới hạn sử dụng của tài nguyên.

Điểm thứ ba và thứ chín là nguồn tranh chấp phổ biến: khách hàng dùng thiết kế cho mục đích rộng hơn phạm vi giấy phép ảnh gốc, và khi bị khiếu nại thì mới biết. Công ty thiết kế có trách nhiệm nói rõ điều này từ đầu.

Điểm thứ tám đáng lưu ý: cộng tác viên gửi tệp thiết kế có chứa tài nguyên không có bản quyền, và trách nhiệm cuối cùng thuộc về công ty trước khách hàng.

Sử dụng công cụ sáng tạo hỗ trợ bằng máy

Đây là vấn đề mới và cần được xử lý minh bạch. Bảy nguyên tắc: minh bạch với khách hàng về việc có sử dụng công cụ tạo sinh hay không; kiểm tra điều khoản của công cụ về quyền thương mại với kết quả tạo ra; không tải tài liệu bảo mật của khách lên công cụ bên thứ ba; kiểm tra kết quả không trùng lặp với tác phẩm có sẵn; không dùng để tạo hình ảnh giống người thật mà chưa được phép; ghi rõ trong hợp đồng về trách nhiệm nếu phát sinh tranh chấp; và cân nhắc ghi chú khi nội dung được tạo bằng máy.

Điểm thứ ba là rủi ro bảo mật nghiêm trọng và phổ biến: nhân viên tải bản kế hoạch, hình ảnh sản phẩm chưa ra mắt của khách lên một công cụ trực tuyến để xử lý nhanh — và dữ liệu đó rời khỏi tầm kiểm soát.

Điểm thứ năm là ranh giới cần giữ: tạo hình ảnh giống một người có thật để dùng trong quảng cáo mà không có sự đồng ý là xâm phạm quyền hình ảnh, dù hình đó do máy tạo ra.

Hình ảnh người thật trong sản phẩm

Điều 15 Luật 116/2025/QH15 liệt kê các hành vi xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng.

Tám nguyên tắc: hợp đồng rõ ràng với người mẫu về phạm vi và thời hạn sử dụng; không dùng vượt phạm vi đã thỏa thuận; xin phép người dân xuất hiện trong ảnh chụp thực tế; đặc biệt thận trọng với trẻ em, cần đồng ý của cha mẹ; không chỉnh sửa làm sai lệch hình thể theo cách gây hại; cơ chế gỡ nội dung khi có yêu cầu chính đáng; không dùng lại hình ảnh cho chiến dịch khác; và lưu chứng từ về sự đồng ý.

Điểm thứ hai và thứ bảy là vi phạm phổ biến: ảnh chụp cho một chiến dịch được dùng lại nhiều năm sau, cho sản phẩm khác, ở thị trường khác — vượt xa những gì người mẫu đã đồng ý.

Quảng cáo trung thực

Khoản 5 Điều 41 Luật 148/2025/QH15 quy định người dùng không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số.

Chín nguyên tắc: nội dung không gây hiểu nhầm về công dụng; ghi rõ khi hình ảnh mang tính minh họa; không chỉnh sửa ảnh sản phẩm làm sai lệch; ghi rõ nội dung được tài trợ khi hợp tác với người có ảnh hưởng; không tạo đánh giá giả; tuân thủ quy định riêng với sản phẩm nhạy cảm — thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, dịch vụ y tế; không nhắm quảng cáo không phù hợp tới trẻ em; thận trọng với nội dung tạo áp lực về ngoại hình; và tư vấn cho khách hàng khi yêu cầu của họ vượt ranh giới.

Điểm thứ chín là vai trò nghề nghiệp quan trọng: công ty quảng cáo là bên hiểu quy định hơn khách hàng, và việc cảnh báo khi khách muốn nội dung vượt ranh giới vừa bảo vệ khách vừa bảo vệ chính mình.

Dữ liệu chiến dịch quảng cáo

Sáu nguyên tắc: chỉ nhận dữ liệu khách hàng ở mức cần cho chiến dịch; không gộp dữ liệu giữa các khách hàng; ràng buộc bảo mật với nền tảng quảng cáo bên thứ ba; minh bạch với khách về việc dữ liệu đi đâu; không giữ lại dữ liệu sau khi kết thúc; và hỗ trợ khách hàng tuân thủ quy định về quảng cáo nhắm mục tiêu.

Điểm thứ tư đáng lưu ý: khi tải danh sách khách hàng lên nền tảng quảng cáo để nhắm mục tiêu, dữ liệu đó rời khỏi tầm kiểm soát của cả công ty quảng cáo lẫn khách hàng — và điều này cần được nói rõ.

An ninh hệ thống

Sáu biện pháp: sao lưu tệp thiết kế, có kiểm tra khôi phục; chống mã độc tống tiền bằng bản sao lưu ngoại tuyến; kiểm soát quyền của cộng tác viên tự do, cấp theo dự án; thu hồi ngay khi kết thúc; xác thực nhiều lớp cho tài khoản quản lý trang mạng xã hội của khách; và quy trình xử lý khi tài khoản bị chiếm quyền.

Điểm thứ năm là rủi ro có hậu quả nghiêm trọng và tức thì: tài khoản mạng xã hội của một thương hiệu lớn bị chiếm quyền và đăng nội dung sai lệch gây khủng hoảng truyền thông trong vài giờ.

Danh sách kiểm tra

• Có phân tách đội ngũ và dữ liệu khi phục vụ khách hàng cạnh tranh không?
• Nhân viên có đăng ảnh màn hình dự án chưa ra mắt không?
• Có lưu chứng từ bản quyền gắn với từng dự án không?
• Có kiểm tra phạm vi giấy phép của ảnh, phông chữ không?
• Có tải tài liệu bảo mật của khách lên công cụ bên thứ ba không?
• Hình ảnh người mẫu có bị dùng vượt phạm vi thỏa thuận không?
• Tài khoản mạng xã hội của khách có xác thực nhiều lớp không?

Đọc thêm cùng chủ đề

• Mạng xã hội phải bảo vệ dữ liệu người dùng thế nào?
• Gửi tin nhắn quảng cáo có cần đồng ý của khách không?
• Công ty quảng cáo có được thuê lại đơn vị khác không?

Căn cứ pháp lý

• Luật 71/2025/QH15 Điều 10
• Luật 148/2025/QH15 Điều 27
• Luật 116/2025/QH15 Điều 15
• Luật 148/2025/QH15 Điều 41

Bài viết dẫn chiếu văn bản đang có hiệu lực. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.