Nếu bạn vừa thành lập doanh nghiệp, gần như chắc chắn cụm từ đầu tiên kế toán nhắc đến sẽ là thuế GTGT. Nhiều chủ doanh nghiệp nghe quen tai nhưng vẫn mơ hồ: rốt cuộc loại thuế này đánh vào ai, và tại sao có tháng phải nộp, có tháng lại không? Hãy cùng làm rõ một cách thật đời thường.
Thuế GTGT thực chất là gì?
GTGT là viết tắt của giá trị gia tăng. Đây là loại thuế gián thu, nghĩa là người chịu thuế cuối cùng chính là người tiêu dùng, còn doanh nghiệp chỉ đóng vai trò thu hộ rồi nộp lại cho ngân sách. Khi bạn bán một sản phẩm, phần thuế đã nằm sẵn trong giá khách trả. Doanh nghiệp gom phần đó lại, đối trừ với thuế mình đã trả khi mua hàng đầu vào, rồi nộp phần chênh lệch.
Chính cơ chế "đối trừ" này khiến nhiều người thấy rối, nhưng bản chất rất đơn giản: bạn chỉ nộp thuế trên phần giá trị mà doanh nghiệp mình tạo thêm vào sản phẩm, chứ không phải trên toàn bộ doanh thu.
Hai phương pháp tính thuế phổ biến
Doanh nghiệp Việt Nam thường tính thuế GTGT theo một trong hai cách:
- Phương pháp khấu trừ: áp dụng cho phần lớn doanh nghiệp có hóa đơn, sổ sách đầy đủ. Thuế phải nộp bằng thuế đầu ra trừ đi thuế đầu vào được khấu trừ.
- Phương pháp trực tiếp: thường gặp ở hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ hoặc một số ngành đặc thù, tính trực tiếp trên doanh thu.
Phần lớn công ty mới mở sẽ đi theo phương pháp khấu trừ, vì nó cho phép tận dụng thuế đầu vào để giảm số phải nộp.
Kê khai theo tháng hay theo quý?
Đây là câu hỏi rất hay gặp. Nguyên tắc chung là doanh nghiệp có quy mô doanh thu lớn thường kê khai theo tháng, còn doanh nghiệp nhỏ hơn được phép kê khai theo quý cho đỡ vất vả. Khi mới thành lập, đa số được xếp vào nhóm kê khai theo quý. Bạn nên hỏi rõ kế toán hoặc cơ quan thuế để chọn đúng kỳ kê khai, tránh nộp nhầm rồi bị nhắc nhở.
Một mẹo nhỏ
Hãy đặt lịch nhắc trước hạn nộp tờ khai vài ngày. Nộp trễ tờ khai dù chỉ một hôm cũng có thể phát sinh tiền phạt, trong khi việc này hoàn toàn có thể tránh được bằng một dòng nhắc trên điện thoại.
Điều kiện để được khấu trừ thuế đầu vào
Không phải cứ có hóa đơn là tự động được khấu trừ. Để phần thuế đầu vào được chấp nhận, doanh nghiệp cần đáp ứng vài điều kiện cơ bản:
- Có hóa đơn GTGT hợp lệ, đúng tên, đúng mã số thuế công ty.
- Khoản mua phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế.
- Với hóa đơn giá trị lớn, cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Thiếu một trong những yếu tố trên, khoản thuế đó có thể bị loại, đồng nghĩa doanh nghiệp phải nộp nhiều hơn dự tính.
Làm sao để không sai sót?
Thực tế, đa số rắc rối về thuế GTGT đến từ những chuyện nhỏ: kê khai thiếu hóa đơn, nhập sai mã số thuế đối tác, hoặc để hóa đơn đầu vào quá hạn mới đưa vào. Giữ thói quen lưu trữ hóa đơn ngăn nắp và đối chiếu định kỳ sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn mỗi mùa kê khai.
Nếu doanh nghiệp của bạn chưa có người chuyên trách, việc giao phần này cho đơn vị bên ngoài là lựa chọn hợp lý. Bạn có thể tham khảo dịch vụ kế toán thuế trọn gói để được hỗ trợ kê khai đúng kỳ, đúng quy định ngay từ những tháng đầu tiên.
Hiểu đúng bản chất thuế GTGT không khó, cái khó là duy trì sự cẩn thận đều đặn. Khi bạn nắm được nhịp kê khai và quản lý hóa đơn gọn gàng, loại thuế này sẽ trở thành việc quen tay chứ không còn là nỗi lo mỗi cuối kỳ. Tham khảo thêm: dịch vụ hoàn thuế GTGT nhanh, đúng luật.
