Một anh kỹ sư từng làm thuê nhiều năm quyết định ra riêng, mở công ty xây dựng để tự nhận công trình. Anh đăng ký giấy phép xong, nhận luôn một gói thầu, nhưng đến lúc nộp hồ sơ dự thầu thì bị loại vì công ty chưa có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng. Đây là điểm mà rất nhiều người mới vào nghề không để ý. Nếu bạn cũng định mở công ty xây dựng, hãy đọc kỹ phần dưới.
Chọn đúng mã ngành xây dựng
Ngành xây dựng rất rộng, từ xây dựng nhà ở, công trình dân dụng, cầu đường đến lắp đặt hệ thống điện nước. Bạn cần đăng ký đầy đủ các mã ngành liên quan đến hoạt động thực tế, ví dụ:
- Xây dựng nhà các loại.
- Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng.
- Hoàn thiện công trình xây dựng.
- Hoạt động kiến trúc và tư vấn kỹ thuật có liên quan.
Đăng ký thiếu mã ngành sẽ khiến bạn không thể xuất hóa đơn hoặc ký hợp đồng cho phần việc đó. Xem thêm: những sai lầm thường gặp khi thành lập doanh nghiệp.
Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng
Đây là điểm cốt lõi mà câu chuyện đầu bài đã nhắc tới. Giấy phép đăng ký doanh nghiệp chỉ cho phép bạn tồn tại về mặt pháp lý, còn để thực hiện nhiều loại công trình, công ty cần có chứng chỉ năng lực do cơ quan chuyên ngành cấp. Một số điểm cần nắm:
- Chứng chỉ năng lực được phân hạng tùy theo quy mô công trình công ty được phép thực hiện.
- Muốn được cấp chứng chỉ, công ty phải có đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật có chứng chỉ hành nghề phù hợp.
- Nhiều gói thầu yêu cầu nhà thầu phải có chứng chỉ năng lực mới đủ điều kiện tham gia.
Vốn điều lệ và nhân sự
Ngành xây dựng làm việc với công trình giá trị lớn, nên đối tác và chủ đầu tư thường nhìn vào năng lực tài chính. Vốn điều lệ quá thấp sẽ khiến bạn khó tạo niềm tin và khó đáp ứng yêu cầu đấu thầu. Bên cạnh đó, hãy chuẩn bị đội ngũ nhân sự có chứng chỉ hành nghề, vì đây là điều kiện để xin chứng chỉ năng lực.
Đừng quên các nghĩa vụ vận hành
Sau khi có giấy phép, công ty xây dựng vẫn cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, hóa đơn, bảo hiểm cho người lao động trên công trường. Ngành này dùng nhiều lao động thời vụ nên việc quản lý hợp đồng và bảo hiểm cần làm bài bản từ đầu.
Tóm lại, mở công ty xây dựng không chỉ là có giấy phép mà còn phải lo song song chứng chỉ năng lực và đội ngũ kỹ thuật. Nếu bạn muốn được tư vấn chọn mã ngành và lộ trình xin chứng chỉ phù hợp, hãy liên hệ dịch vụ thành lập công ty xây dựng trọn gói để tránh tình cảnh có giấy phép mà vẫn không nhận được thầu.
Chứng chỉ hành nghề cá nhân và bảng phân hạng năng lực
Bên cạnh chứng chỉ năng lực của công ty, từng cá nhân chủ chốt trong đội ngũ thường cần chứng chỉ hành nghề riêng, ví dụ chứng chỉ hành nghề thiết kế, giám sát thi công hay khảo sát xây dựng. Hai loại giấy tờ này gắn chặt với nhau: công ty muốn được xét hạng năng lực cao thì phải chứng minh có đủ số lượng cán bộ giữ chứng chỉ hành nghề ở hạng tương ứng. Vì vậy, ngay từ khi lập công ty, bạn nên rà soát:
- Mỗi lĩnh vực (thi công, giám sát, thiết kế, khảo sát, quản lý dự án) thường được cấp chứng chỉ năng lực riêng, chứ không gộp chung một giấy.
- Năng lực thường được phân thành nhiều hạng, hạng càng cao thì quy mô và cấp công trình được nhận càng lớn; công ty mới lập thường bắt đầu ở hạng thấp rồi nâng dần.
- Hồ sơ xin cấp được nộp tại cơ quan quản lý xây dựng phù hợp với hạng đăng ký, nên bạn cần kiểm tra với Sở Xây dựng hoặc cơ quan chuyên ngành tại địa phương để biết đúng đầu mối và biểu mẫu hiện hành.
Một lưu ý thực tế: nếu kỹ sư có chứng chỉ hành nghề nghỉ việc, hồ sơ năng lực của công ty có thể bị ảnh hưởng. Do đó nên có chính sách giữ chân nhân sự cốt cán và chuẩn bị phương án thay thế.
Lưu ý thuế và chứng từ đặc thù trên công trường
Hoạt động xây dựng có vài đặc thù về thuế mà công ty mới dễ bỏ qua. Khi thi công công trình ở tỉnh khác với nơi đặt trụ sở, doanh nghiệp thường phát sinh nghĩa vụ kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng vãng lai tại địa phương có công trình, sau đó cấn trừ khi quyết toán. Ngoài ra:
- Chi phí vật tư, nhân công, thuê máy móc cần đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ thì mới được tính là chi phí được trừ; công trường hay mua vật liệu nhỏ lẻ không hóa đơn nên rất dễ thất thoát chi phí hợp lý.
- Hợp đồng thi công nên ghi rõ giá trước thuế, thuế giá trị gia tăng và điều khoản nghiệm thu, thanh toán theo giai đoạn để xuất hóa đơn đúng thời điểm.
- Lao động thời vụ, khoán việc theo tổ đội cần có hợp đồng và bảng chấm công rõ ràng để giải trình chi phí nhân công và nghĩa vụ liên quan đến người lao động.
Vì giá trị mỗi công trình lớn, một sai sót nhỏ về chứng từ có thể dẫn tới khoản thuế bị loại đáng kể khi quyết toán. Bạn nên thống nhất quy trình thu thập hóa đơn ngay từ ngày đầu mở công ty, thay vì gom góp lại vào cuối năm.
Câu hỏi thường gặp
Mới thành lập công ty xây dựng đã xin được chứng chỉ năng lực ngay chưa?
Thông thường công ty cần chứng minh có đội ngũ nhân sự với chứng chỉ hành nghề phù hợp và đáp ứng các điều kiện theo hạng đăng ký. Công ty mới thường bắt đầu ở hạng thấp; muốn lên hạng cao hơn cần thêm kinh nghiệm và nhân sự. Bạn nên kiểm tra điều kiện cụ thể với Sở Xây dựng tại thời điểm nộp hồ sơ.
Không có chứng chỉ năng lực thì công ty có được hoạt động không?
Một số công việc quy mô nhỏ có thể không bắt buộc, nhưng nhiều loại công trình và phần lớn gói thầu đòi hỏi nhà thầu phải có chứng chỉ năng lực tương ứng. Vì vậy nếu định nhận thầu nghiêm túc, bạn nên coi chứng chỉ năng lực là việc cần làm sớm chứ không phải khi cần mới chạy.
Vốn điều lệ công ty xây dựng cần bao nhiêu?
Pháp luật thường không ấn định mức vốn cố định cho hoạt động xây dựng thông thường, nhưng vốn quá thấp sẽ bất lợi khi đấu thầu và làm việc với chủ đầu tư. Mức vốn nên phản ánh được quy mô công trình bạn nhắm tới; với một số lĩnh vực đặc thù có thể có yêu cầu riêng, nên kiểm tra với cơ quan đăng ký kinh doanh. Bạn có thể tham khảo thêm bài chi phí thành lập công ty gồm những khoản nào để dự trù ngân sách ban đầu.
