Doanh nghiệp nhỏ bắt đầu làm website từ đâu: lộ trình 6 bước và cách phân bổ ngân sách

Phần khó của việc làm website hiếm khi là chuyện chọn màu sắc hay bố cục. Nó nằm ở chỗ: bắt đầu từ đâu, làm theo thứ tự nào, và tiêu tiền vào đâu trước.

Bài viết này đưa ra một lộ trình sáu bước cho doanh nghiệp nhỏ, kèm cách phân bổ ngân sách. Nếu bạn còn đang cân nhắc có nên làm website hay không, bài vì sao doanh nghiệp cần website để tăng doanh thu trả lời câu hỏi đó.

Trước khi bàn tới giao diện

Câu hỏi cần trả lời đầu tiên không phải "website trông thế nào" mà "website này để làm gì". Ba mục tiêu phổ biến dẫn tới ba website rất khác nhau:

• Để khách tìm thấy và gọi điện — trọng tâm là nội dung dịch vụ, thông tin liên hệ nổi bật, tìm kiếm địa phương;
• Để tạo uy tín khi khách đã biết bạn — trọng tâm là hồ sơ năng lực, dự án đã làm, đội ngũ;
• Để bán hàng trực tiếp — trọng tâm là danh mục sản phẩm, giỏ hàng, thanh toán, vận chuyển.

Chọn một mục tiêu chính. Website nào cũng làm được cả ba, nhưng website làm tốt cả ba ngay từ đầu thì hiếm và tốn kém.

Bước 1 — Chốt mục tiêu và một hành động chính

Xác định một hành động duy nhất bạn muốn người truy cập thực hiện: gọi điện, để lại số, đặt lịch, hay mua hàng. Toàn bộ thiết kế sau đó phục vụ hành động này.

Sai lầm thường gặp là đặt năm nút kêu gọi khác nhau trên cùng một trang. Người đọc phải chọn giữa nhiều lựa chọn thường không chọn gì cả.

Kèm theo đó, hãy xác định luôn cách đo: bạn sẽ biết website hiệu quả qua chỉ số nào. Không có mốc đo, sáu tháng sau bạn sẽ không đánh giá được gì.

Bước 2 — Chuẩn bị nội dung

Đây là khâu làm chậm dự án nhiều nhất, và gần như luôn bị đánh giá thấp. Đơn vị thiết kế dựng xong giao diện trong hai tuần rồi chờ nội dung ba tháng — tình huống này rất phổ biến.

Danh mục tối thiểu cần chuẩn bị:

• Giới thiệu doanh nghiệp — thật, không sáo;
• Mô tả từng dịch vụ hoặc nhóm sản phẩm;
• Thông tin liên hệ đầy đủ, giờ làm việc, vị trí bản đồ;
• Ảnh thật của cơ sở, sản phẩm, đội ngũ;
• Câu hỏi khách hay hỏi và câu trả lời;
• Vài dự án hoặc khách hàng tiêu biểu, nếu có.

Về ảnh: ảnh thật chụp bằng điện thoại tốt gần như luôn hiệu quả hơn ảnh kho mua sẵn. Người xem nhận ra sự khác biệt, kể cả khi không nói ra.

Lời khuyên thực dụng: bắt đầu chuẩn bị nội dung trước khi ký hợp đồng thiết kế. Nó rút ngắn dự án đáng kể.

Bước 3 — Tên miền và nơi đặt website

Tên miền. Ngắn, dễ đọc khi nói qua điện thoại, dễ nhớ. Tránh dấu gạch ngang và các cách viết tắt chỉ nội bộ hiểu. Quan trọng nhất: đăng ký tên miền đứng tên doanh nghiệp của bạn, không đứng tên đơn vị thiết kế. Đây là điểm gây tranh chấp thường xuyên khi hai bên chia tay.

Nơi đặt website. Với doanh nghiệp nhỏ, tiêu chí quan trọng theo thứ tự là: độ ổn định, tốc độ với người dùng trong nước, có sao lưu tự động, và có người hỗ trợ khi sự cố. Dung lượng lưu trữ hiếm khi là vấn đề ở quy mô này.

Đừng quên chứng chỉ bảo mật cho tên miền — hiện nay đây là mức tối thiểu, không phải tuỳ chọn.

Bước 4 — Chọn cách làm

Ba hướng, mỗi hướng phù hợp một hoàn cảnh khác nhau:

Dùng mẫu có sẵn. Nhanh và tiết kiệm nhất. Phù hợp khi bạn cần có mặt trên mạng sớm và ngành của bạn không đòi hỏi gì đặc thù. Hạn chế: khó khác biệt, và có thể vướng khi muốn thêm tính năng riêng.

Thiết kế riêng. Tốn thời gian và chi phí hơn, đổi lại phù hợp đúng cách bạn làm việc và tạo được nhận diện riêng. Phù hợp khi website là kênh bán hàng chính hoặc ngành có quy trình đặc thù.

Tự dựng. Rẻ nhất về tiền nhưng tốn thời gian của chính bạn, và thời gian đó cũng là chi phí. Phù hợp khi bạn có người trong công ty thật sự làm được và muốn chủ động thay đổi liên tục.

Với phần lớn doanh nghiệp nhỏ mới bắt đầu, hướng thứ nhất là lựa chọn hợp lý: ra mắt sớm, xem thực tế khách cần gì, rồi đầu tư sâu hơn khi đã có dữ liệu.

Bước 5 — Thi công và kiểm thử

Trước khi nghiệm thu, hãy tự kiểm tra bảy điểm sau — đây là những chỗ hay bị bỏ sót:

• Mở trên điện thoại, không chỉ trên máy tính;
• Biểu mẫu liên hệ gửi thật và thư về đúng hộp thư;
• Số điện thoại bấm được trên di động;
• Tốc độ tải trang khi dùng mạng di động;
• Không còn nội dung mẫu sót lại;
• Thẻ tiêu đề và mô tả đã viết cho từng trang;
• Website không bị chặn khỏi công cụ tìm kiếm — lỗi này rất hay xảy ra khi chuyển từ bản thử sang bản chính thức.

Điểm cuối đáng nhấn mạnh: đã có không ít website chạy nhiều tháng mà không xuất hiện trên tìm kiếm chỉ vì một thiết lập sót lại từ giai đoạn thử nghiệm.

Bước 6 — Sau khi chạy

Website ra mắt là điểm bắt đầu, không phải điểm kết thúc. Ba việc định kỳ tối thiểu:

• Cập nhật nội dung — thêm dịch vụ mới, cập nhật giá, bổ sung câu hỏi khách hay hỏi;
• Cập nhật kỹ thuật — bản vá bảo mật cho nền tảng và các thành phần mở rộng;
• Xem số liệu — mỗi tháng nhìn một lần: người ta vào từ đâu, đọc trang nào, rời đi ở đâu.

Cần thống nhất rõ ngay trong hợp đồng: sau bàn giao ai làm ba việc này, và chi phí ra sao.

Phân bổ ngân sách

Với một khoản ngân sách cố định cho năm đầu, cách chia hợp lý theo thứ tự ưu tiên:

Phần lớn nhất — nội dung và hình ảnh. Đây là khoản hay bị cắt đầu tiên và là sai lầm phổ biến nhất. Một website đẹp với nội dung sơ sài không thuyết phục được ai.

Phần thứ hai — thiết kế và thi công.

Phần thứ ba — hạ tầng. Tên miền, nơi đặt website, chứng chỉ bảo mật, thư điện tử theo tên miền.

Phần cuối — để dành cho sau khi ra mắt. Đừng tiêu hết ngân sách vào ngày khai trương. Những điều chỉnh dựa trên hành vi thật của khách trong ba tháng đầu thường có giá trị cao hơn nhiều so với việc làm đẹp thêm ngay từ đầu.

Nên chi và chưa cần chi

Nên chi ngay: chụp ảnh thật; viết nội dung tử tế; nền tảng ổn định; thư điện tử theo tên miền doanh nghiệp.

Chưa cần ở giai đoạn đầu: hiệu ứng chuyển động cầu kỳ; ứng dụng di động riêng; nhiều ngôn ngữ khi chưa có khách nước ngoài; các tính năng tự động hoá phức tạp khi lượng khách còn nhỏ.

Mốc thời gian thực tế

Với doanh nghiệp nhỏ dùng mẫu có sẵn và nội dung đã chuẩn bị trước, hai đến bốn tuần là khả thi. Thiết kế riêng thường mất một tới ba tháng.

Yếu tố quyết định tiến độ gần như luôn là nội dung, không phải kỹ thuật. Chuẩn bị nội dung sớm là cách rút ngắn dự án hiệu quả nhất — và cũng là việc duy nhất trong danh sách này mà không ai làm thay bạn được.