Nếu mục tiêu của bạn là gọi vốn từ nhà đầu tư, mở rộng nhanh và tiến xa, thì việc chọn đúng loại hình doanh nghiệp ngay từ đầu là yếu tố then chốt. Không phải loại hình nào cũng dễ huy động vốn như nhau. Bài viết này sẽ phân tích từng loại hình theo Luật Doanh nghiệp 2020 dưới góc độ khả năng gọi vốn, để bạn biết đâu là lựa chọn tối ưu.
Khả năng gọi vốn của từng loại hình
Theo Luật Doanh nghiệp 2020, có bốn loại hình doanh nghiệp, và khả năng huy động vốn của chúng rất khác nhau:
- Doanh nghiệp tư nhân: Không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào, chỉ một chủ sở hữu, nên khả năng gọi vốn rất hạn chế.
- Công ty hợp danh: Cũng không được phát hành chứng khoán; có thể thêm thành viên góp vốn nhưng phạm vi huy động hẹp.
- Công ty TNHH: Không được phát hành cổ phần. Việc thêm vốn chủ yếu qua góp thêm hoặc tiếp nhận thành viên mới (tối đa 50 thành viên với TNHH hai thành viên trở lên), nên kém linh hoạt khi gọi vốn rộng.
- Công ty cổ phần: Được quyền phát hành cổ phần để huy động vốn rộng rãi, không giới hạn số cổ đông, và là loại hình duy nhất có thể tiến tới niêm yết trên sàn chứng khoán.
Vì sao công ty cổ phần dễ gọi vốn nhất
Câu trả lời rõ ràng: công ty cổ phần là loại hình dễ gọi vốn nhất hiện nay. Có mấy lý do chính:
- Phát hành cổ phần linh hoạt: Công ty cổ phần có thể phát hành thêm cổ phần để thu hút vốn từ nhiều nhà đầu tư cùng lúc.
- Chuyển nhượng thuận tiện: Cổ phần dễ mua bán hơn phần vốn góp ở TNHH, giúp nhà đầu tư yên tâm vì có thể thoái vốn khi cần.
- Không giới hạn cổ đông: Khả năng mở rộng số người sở hữu gần như không bị chặn.
- Đường tới niêm yết: Chỉ công ty cổ phần mới có thể hướng tới chào bán công khai và niêm yết, mở ra kênh huy động vốn lớn nhất.
Đây là lý do các quỹ đầu tư mạo hiểm và startup gọi vốn gần như luôn ưu tiên hoặc yêu cầu cấu trúc công ty cổ phần.
Lưu ý khi chọn vì mục tiêu gọi vốn
Dù công ty cổ phần dễ gọi vốn, nó cũng đi kèm sự phức tạp trong quản trị và yêu cầu tuân thủ cao hơn. Mỗi lần phát hành thêm cổ phần, tỷ lệ sở hữu của cổ đông sáng lập có thể bị pha loãng. Vì vậy, nếu chọn công ty cổ phần, bạn cần ngay từ đầu thiết kế cơ cấu cổ đông và tỷ lệ sở hữu hợp lý để giữ quyền kiểm soát.
Nếu bạn chưa thật sự cần gọi vốn lớn ngay, đừng vội chọn cổ phần chỉ vì nó "oai". Bạn có thể bắt đầu bằng TNHH cho gọn nhẹ rồi chuyển đổi sang cổ phần khi thực sự bước vào giai đoạn gọi vốn. Quan trọng là lộ trình phù hợp với thực tế, không chạy theo hình thức.
Các kênh huy động vốn ngoài phát hành cổ phần
Cần lưu ý rằng huy động vốn không chỉ có phát hành cổ phần. Mọi loại hình doanh nghiệp đều có thể vay vốn ngân hàng, vay từ cá nhân hoặc tổ chức, và sử dụng lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư. Một công ty TNHH làm ăn tốt, có dòng tiền ổn định và sổ sách minh bạch hoàn toàn có thể tiếp cận vốn vay với hạn mức tốt. Vì vậy, nếu kế hoạch của bạn là mở rộng bằng vốn vay chứ không phải bán cổ phần cho nhà đầu tư, thì TNHH vẫn đáp ứng được nhu cầu.
Tuy nhiên, khi nói đến việc thu hút vốn chủ sở hữu từ nhiều nhà đầu tư cùng lúc, đổi vốn lấy cổ phần, thì công ty cổ phần vẫn là công cụ vượt trội nhờ cơ chế cổ phần linh hoạt và khả năng tiến tới thị trường chứng khoán.
Chuẩn bị để gọi vốn thành công
Chọn đúng loại hình mới là điều kiện cần. Để thực sự gọi được vốn, bạn còn cần một mô hình kinh doanh thuyết phục, số liệu tài chính rõ ràng và đội ngũ đáng tin cậy. Nhà đầu tư rót vốn vào tiềm năng và con người, không chỉ vào hình thức pháp lý. Vì vậy, song song với việc lựa chọn cơ cấu công ty phù hợp, hãy đầu tư cho sản phẩm, thị trường và năng lực quản trị của chính mình. Đó mới là yếu tố quyết định bạn có gọi vốn thành công hay không.
Căn cứ pháp lý
Quy định về quyền phát hành cổ phần, đặc điểm các loại hình và giới hạn huy động vốn được nêu tại Luật Doanh nghiệp 2020 (59/2020/QH14). Thủ tục đăng ký thành lập theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.
Nếu bạn đang xây dựng startup hướng tới gọi vốn, Soft Space có thể tư vấn cấu trúc công ty cổ phần tối ưu qua dịch vụ thành lập công ty doanh nghiệp trọn gói.
